వరవరరావు » Blog Archive » విద్యారంగంలో విప్లవ మిత్రుడు

ప్రొఫెసర్‌ రజనీకొఠారి అంతా విని, ఆ ఇద్దరి గురించీ, ఎపిసిఎల్‌సి గురించి తనకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పోలీసుల నుంచీ, ప్రభుత్వం నుంచి తెలుసుకోవాల్సిన అగత్యం లేదని, తనకు ఏది ఉచితమో తెలుసునని చెప్పి టీ కూడ తాగకుండా వచ్చాడు. డాక్టర్‌ రామనాథం హత్య కన్న ముందు వరంగల్‌లో ఉన్న తీవ్ర నిర్బంధ పరిస్థితులకు, అదే సమయంలో విద్యారంగంలో ఉన్న విలువలకు ఈ ఉదంతం ఒక మచ్చుతునక.

‘మిత్రుడు వెంకటేశ్వర్లు ఆరోగ్యం బాగులేదు. సీరియస్‌గా ఉన్నాడు. మెడిసిటీలో ఇంటెన్సివ్‌కేర్‌యూనిట్‌లో ఉన్నాడ’ని చెప్పి, ‘చూడడానికి వెళ్లాలని అనుకుంటూనే ఉన్నాను, వెంకటేశ్వర్లు చనిపోయాడు’ అని కూడా కిష్టయ్య చెప్పారు. ఈ వెంకటేశ్వర్లు, కిష్టయ్యలు ఎవరు? ఈ నా మిత్రుల గురించి ఎవరైనా ఎందుకు తెలుసుకోవాలి? 1985 పూర్వార్ధంలో కాకతీయ యూనివర్సిటీ కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్‌ షార్ట్‌ సర్క్యూట్‌ అయి తగులబడింది. ఆ విషయం యూనివర్సిటీ అధికారులకు తెలుసు. జిల్లా పోలీసు అధికారులకు తెలుసు. అయినా కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్‌ను రాడికల్స్‌ తగుల బెట్టారని అప్పుడు ఎంఎస్‌సి కెమిస్ట్రీ విద్యార్థిగా ఉన్న ఆర్‌ఎస్‌యు నాయకుడు కత్తి మోహన్‌రావుతో సహా కొందరు విద్యార్థులపై కేసు పెట్టారు.

ఈ విద్యార్థులను ప్రోత్సహిస్తున్న వారిగా సామాజిక శాస్త్ర విభాగాల డీన్‌ ప్రొఫెసర్‌ కిష్టయ్య మొదలు ఇంగ్లీష్‌, గణిత విభాగాల వరకు యూనివర్సిటీలోని ఆయా శాఖల్లో వివిధ స్థాయిల్లోని అధ్యాపకులపై బైండోవర్‌ కేసులు పెట్టారు. సికెఎం కాలేజి నుంచి నన్ను, జీవన్‌కుమార్‌ను కూడా చేర్చారు. అప్పుడు డాక్టర్‌ బి. వెంకటేశ్వర్లు పొలిటికల్‌ సైన్స్‌ లెక్చెరర్‌గా సహజంగానే అందులో ముద్దాయి అయ్యాడు. ఈ పదహారుమంది జిల్లా మెజిస్ట్రేట్‌ ముందు సత్ప్రవర్తన పూచీకత్తు ఇవ్వడానికి నిరాకరించి ప్రొఫెసర్‌ కిష్టయ్య నాయకత్వంలో ఈ నోటీసును హైకోర్టులో సవాల్‌ చేసి రద్దు చేయించారు. నిజానికి కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్‌ తగులబడినందుకు కాదు, యూనివర్సిటీకి ప్రొఫెసర్‌ రజనీ కొఠారిని పిలిచినందుకు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సోషల్‌ సైన్సెస్‌ డీన్‌కు సంజాయిషీ నోటీసు ఇచ్చాడు.

ఇది తన అకడమిక్‌ స్వయం ప్రతిపత్తిలో జోక్యం చేసుకోవటమేనంటూ ప్రొఫెసర్‌ కిష్టయ్య డీన్‌ పదవికి రాజీనామా చేశారు. విసి గారేమో అప్పటి ఎస్‌పి తాఖీదు మీద ఆ నోటీసు ఇచ్చారు. ఆ ఎస్పీయే రజనీకొఠారిని ఇంటికి తేనీటి విందుకు పిలిచి ‘మీరు ఎపిసిఎల్‌సి మీటింగ్‌కు వెళ్లొద్దు. ఎపిపిసిఎల్‌సి ఉపాధ్యక్షుడినని చెప్పుకుంటున్న డాక్టర్‌ రామనాథం పిల్లల డాక్టర్‌ ముసుగులో, ప్రధాన కార్యదర్శినని చెప్పుకుంటున్న డాక్టర్‌ కె. బాలగోపాల్‌ యూనివర్సిటీ మాథమెటిక్స్‌ లెక్చెరర్‌ ముసుగులో, రాడికల్‌ కార్యకలాపాలకు దోహదం చేస్తూ వాళ్ల చర్యలకు సంబద్ధత కల్పించడానికి మిమ్ములను ఢిల్లీనుంచి పిలిపించారని హితోపదేశం చేశాడు. ప్రొఫెసర్‌ రజనీకొఠారి అంతా విని, ఆ ఇద్దరి గురించీ, ఎపిసిఎల్‌సి గురించి తనకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పోలీసుల నుంచీ, ప్రభుత్వం నుంచి తెలుసుకోవాల్సిన అగత్యం లేదని, తనకు ఏది ఉచితమో తెలుసునని చెప్పి టీ కూడ తాగకుండా వచ్చాడు.

డాక్టర్‌ రామనాథం హత్యకన్న ముందు వరంగల్‌లో ఉన్న తీవ్ర నిర్బంధ పరిస్థితులకు, అదే సమయంలో విద్యారంగంలో ఉన్న విలువలకు ఈ ఉదంతం ఒక మచ్చుతునక. నాకు తెలిసి 1977 నుంచి 86 వరకు మిత్రుడు బి. వెంకటేశ్వర్లు ఇటువంటి విలువలు, విశ్వాసాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. తన స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి వల్ల తలబిరుసుతనం వల్ల వరంగల్‌ ఆర్ట్స్ కాలేజీలో ఐదేళ్లు అడ్‌హాక్‌గానే ఉద్యోగం చేయాల్సి వచ్చింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంఎ పొలిటికల్‌ సైన్స్ చదివినప్పుడు బాపూజీ-గాంధీ (ఇప్పుడు సెంట్రల్‌ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్‌, రచయిత), అనుమాండ్ల భూమయ్య (ఇపుడు తెలుగు యూనివర్సిటీ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌, రచయిత)లకు హాస్టల్‌లో రూం మేట్‌ అనుకుంటాను.

విద్యార్థి దశలో డిఎస్‌ఓలోనే పిడిఎస్‌యులోనో పనిచేసి ఉంటాడు. వరంగల్‌ వాతావరణంలో సహజంగానే రాడికల్‌ రాజకీయాల వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. రెగ్యులర్‌ ఉద్యోగం రావడానికి అదొక ప్రతిబంధకమైంది. నలభై ఏళ్ళు దాటే కాలానికి గానీ ఆయనకు రెగ్యులర్‌ ఉద్యోగం రాలేదు. కానైతే రాజనీతి శాస్త్రం పాఠం చెప్పడంలో, ఆయన గత ముప్పై ఏళ్ళుగా ఎంతమంది విద్యార్థులను ప్రభావితం చేశాడో. ఆ రోజులు విద్యార్థులు గ్రామాలకు తరలిన రోజులు. రాడికల్‌ విద్యార్థులు, రాడికల్‌ యువజనులు గ్రామాలకు తరలి గ్రామాల్లో రాడికల్‌ యువజన సంఘాలు, రైతుకూలీ సంఘాలు నిర్మాణం చేసిన రోజులు. గ్రామీణ ప్రజానీకంతో విద్యావంతులు మమేకమైన రోజులు.

ఆర్ట్స్ కాలేజీ వెనుక క్వార్టర్స్‌లో ఉంటున్న వెంకటేశ్వర్లు జులయివాడకు దగ్గర్లో ఉండి కడిపికొండ, భట్టుపెల్లి, దర్గా, ఉనికిచెర్ల, వడ్డెపల్లి మొదలైన పరిసర ప్రాంతాల్లో రాజకీయ తరగతులు చెప్పడానికి వెళ్ళేవాడు. విద్యార్థులు సైకిల్‌పై ఎక్కించుకొని ఎక్కడ పాఠం చెప్పడానికి తీసుకపోతే అక్కడికి వెళ్లేవాడు. ఆయన క్వార్టర్‌లోఎప్పుడూ ఆయన క్లాసు విద్యార్థులే కాదు, పరిసర ప్రాంతాల గ్రామాల్లో, హనుమకొండ, కాజీపేట ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న రాడికల్స్ కూడ ఆయనతో చర్చలు చేస్తూ ఉండేవాళ్ళు. ఆ ఏడు సంవత్సరాలూ సృజన ‘సాహితీ మిత్రులు’లో క్రియాశీలంగా పాల్గొన్న కొందరిలో వెంకటేశ్వర్లు ఒకరు. విరసం కార్యకలాపాల్లో సభల్లో, చర్చల్లో ఆయన అవగాహన ప్రభావం ఉండేది.

1985 సెప్టెంబర్‌ 3న డాక్టర్‌ రామనాథం హత్యతో వరంగల్‌ బుద్ధి జీవుల గూడు చెదిరింది. మా కలయికలు తగ్గిపోయాయి. నిరంతరం చిత్తప్రసాద్‌ బొమ్మల గురించి, తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాట చిత్రాల గురించి ఆలోచిస్తూ, రాస్తూ పరిచయం చేస్తున్న మోహన్‌ (’ఉదయం’లో అనుకుంటాను) 1987లో ఆ ఆదర్శ కళాకారుడిపై ఒక వ్యాసం రాశారు. నేనప్పుడు జైల్లో ఉన్నాను. జెకోస్లావేకియాకు చెందిన క్రాఫా, సలాబా అనే ఇద్దరు కళాభిమానులు 1940లలో ఏదో వ్యాపార పనుల మీద బొంబాయికి వచ్చి చిత్తప్రసాద్‌ను కలుసుకున్నారు. చిత్తప్రసాద్‌ అద్భుతమయిన చిత్రాలను ఆయన అధ్వాన్నమైన జీవనస్థితిగతులను చూసి సహాయం చేయబోయారు. అయితే చిత్తప్రసాద్‌ నిరాకరించాడు.

చివరికి జెకోస్లావేకియాలో ఎవరో కొనుక్కుంటున్నారని చెప్పి ఆయన కళాఖండాలను తీసుకు వెళ్ళి జెకోస్లావేకియా, బెల్జియం, యునెస్కో మొదలైన చోట్ల ప్రదర్శించి వాటికి ప్రపంచప్రఖ్యాతిని తెచ్చారు. ఇప్పటికీ జెకోస్లావేకియాలోని ఓరియంటల్‌ మ్యూజియం ఆఫ్‌ ఆర్ట్స్ లో మాత్రమే చిత్త ప్రసాద్‌ చిత్రాలు ఉన్నాయని, అవి కేవలం తెలంగాణ రైతాంగసాయుధ పోరాటానికి సంబంధించినవే కాదు, రామాయణంపై వేసినవి, మురికివాడల బాలల గురించి కరువులో పిల్లల గురించి వేసినవీ ఉన్నాయని మోహన్‌ తన వ్యాసాల్లో రాశాడు. ఈ వ్యాసాలను చదివిన వెంకటేశ్వర్లు ఏదో అంతర్జాతీయ సదస్సుకు జెకోస్లావేకియా వెళ్ళినప్పుడు సమయం కేటాయించుకుని ఓరియంటల్‌ మ్యూజియం ఆఫ్‌ ఆర్ట్స్ కు వెళ్ళా రు.

భారత రాయబార కార్యాలయం సహాయం కూడ తీసుకొని చిత్త ప్రసాద్‌ బొమ్మల ప్రింట్లు అనేకం తీసుకొని వచ్చి మోహన్‌కు, చలసాని ప్రసాదరావుకు ఇచ్చారు. తాను జెకోస్లావేకియాలో చూసిన చిత్తప్రసాద్‌ బొమ్మల గురించీ, వెంకటేశ్వర్లు కూడ ‘ఉదయం’లో రాసినట్లు జ్ఞాపకం. ఏమైనా ఈ విషయాలు నాకన్న మోహన్‌ చెప్తే న్యాయంగా ఉంటుంది. నేను 1989లో జైలు నుంచి విడుదలయ్యాక బాగ్‌లింగంపల్లిలో నేనున్న ఇంటికి వచ్చి గడిపిన కొన్ని గంటలే ఇప్పుడు ఆయనతో నా ఆఖరి సంభాషణగా నేను జ్ఞాపకం చేసుకోగలుగుతున్నాను.

అ `a`	ఆ `aa`	ఇ `i`	ఈ `ee`	ఉ `u`	ఊ `oo`	ఋ `R`	ౠ `Ru`	ఌ `~l`	ౡ `~lu`
ఎ `e`	ఏ `E`	ఐ `ai`	ఒ `o`	ఓ `O`	ఔ `au`	అం `M`	అః `@H`	అఁ `@M`	உ `@2`
క `k`	ఖ `kh`	గ `g`	ఘ `gh`	ఙ `~m`	చ `ch`	ఛ `Ch`	జ `j`	ఝ `jh`	ఞ `~n`
ట `T`	ఠ `Th`	డ `D`	ఢ `Dh`	ణ `N`	త `t`	థ `th`	ద `d`	ధ `dh`	న `n`
ప `p`	ఫ `ph`	బ `b`	భ `bh`	మ `m`	య `y`	ర `r`	ల `l`	వ `v`
శ `S`	ష `sh`	స `s`			హ `h`	ళ `L`	క్ష `ksh`	ఱ `~r`

M	T	W	T	F	S	S
« Jan				May »
		1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30

వరవరరావు Welcome Guest | Login or Register

విద్యారంగంలో విప్లవ మిత్రుడు

Leave a Reply

Recent Posts

శీర్షికలు

Archives

తాజా అభిప్రాయాలు

ఈ సైటు సందర్శకులు